Muzeum Kinematografii działa w zabytkowym pałacu Karola Scheiblera, położonym w parku Źródliska i będącym częścią kompleksu Księży Młyn. Kolekcja obejmuje filmy, plakaty, fotosy, elementy scenografii, urządzenia techniczne i inne pamiątki związane z kinem. Instytucja podlega samorządowi Łodzi i wyróżnia się profilem — jest jedynym w Polsce muzeum chroniącym tego rodzaju zbiory.
Jak powstało Muzeum Kinematografii?
Działalność placówki wyrosła z powołanego w 1976 Działu Kultury Filmowej Muzeum Historii Miasta Łodzi. W 1984 jednostka przekształciła się w oddział, a w 1986 uzyskała status samodzielnego muzeum. Wtedy zbiory przeniesiono do pałacu Scheiblera, a założycielem i pierwszym dyrektorem został dr Antoni Szram.
Od momentu usamodzielnienia muzeum rozwijało kolekcje i wystawy. Kolejnymi dyrektorami byli Mieczysław Kuźmicki (2000–2014) oraz Marzena Bomanowska (od 2015).
Co obejmują zbiory muzeum?
Zbiory liczą około 50 000 eksponatów, wśród których znajduje się około tysiąca filmów zapisanych na taśmach celuloidowych i nośnikach wideo. Na ekspozycjach prezentowane są historyczne urządzenia związane z technologią kina — projektory, kamery i stoły montażowe — oraz plakaty i fotosy filmowe.
W kolekcji znajdują się aparaty fotograficzne i kamery renomowanych producentów, takich jak Agfa, Eastman Kodak, Zeiss-Ikon i Pathé. Muzeum przechowuje też liczne przedmioty używane w animacji i sztuce filmowej, między innymi lalki animacyjne, latarnie magiczne oraz mutoskop. W zasobach znajduje się ponadto jedyna w Polsce oryginalna Panorama Cesarska, czyli fotoplastikon.
Jak wyglądają wystawy i co można zobaczyć na miejscu?
Wystawy stałe noszą tytuły „Tajemnice planu filmowego” oraz „Cud ożywionej fotografii” i pokazują urządzenia techniczne, elementy scenografii oraz aranżowane plany filmowe. W jednym z pomieszczeń prezentowana jest oryginalna scenografia do filmu Latająca maszyna. W 2015 otwarto ekspozycję poświęconą polskiej animacji zatytułowaną „Pałac pełen bajek”.
Na parterze pałacu zachowano wnętrza pałacowe — między innymi jadalnię, salę balową i ogród zimowy — które służyły także jako sceneria do zdjęć filmowych. Wnętrza pojawiły się w polskich produkcjach takich jak Ziemia Obiecana, Pavoncello i Jak daleko stąd, jak blisko, a także w wybranych odcinkach serialu Stawka większa niż życie. Pałac występuje krótko w filmie Davida Lyncha Inland Empire.
Jak zorganizowane są przestrzenie wystawiennicze?
Po adaptacji poddasza powstały dwie galerie na ekspozycje — nazwane strych biały i strych czerwony — przeznaczone dla wystaw czasowych. Dla prezentacji okresowych wykorzystano również pogłębione o 80 cm pomieszczenia piwniczne. Część pomieszczeń piwnicznych przeznaczono równocześnie na ekspozycję stałą poświęconą stuletniej historii kina na ziemiach polskich.
Jakie projekty i wydarzenia organizuje muzeum?
Przy muzeum działa kino Kinematograf, które pokazuje między innymi polskie filmy przedwojenne, dokumenty, animacje oraz kino artystyczne. Od 1990 muzeum organizuje festiwal filmów dokumentalnych Festiwal Mediów "Człowiek w Zagrożeniu". W przeszłości placówka przygotowywała wystawy scenograficzne i biograficzne poświęcone twórcom i filmom — pokazano ekspozycje związane z Jerzym Hoffmannem, Jerzym Kawalerowiczem, Andrzejem Wajdą oraz wystawy fotograficzne i plakatów filmowych.
Jakie archiwa i kolekcje osobowe znajdują się w muzeum?
Muzeum przechowuje scenariusze, scenopisy, korespondencję i dokumenty związane z powstawaniem filmów. W zasobach znajdują się archiwa filmowe Aleksandra Forda i Zbigniewa Rybkowskiego oraz materiały związane z Andrzejem Wajdą.
Jakie ciekawostki wiążą się z placówką?
Przed wejściem do muzeum odsłonięto 1 czerwca 2011 r. rzeźby kotów Filemona i Bonifacego. Muzeum dokumentuje nie tylko filmy ukończone i wyświetlone, lecz także te zatrzymane i nieukończone.
Informacje praktyczne
- Adres: Plac Zwycięstwa 1, 90-312 Łódź — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 11:00–18:00, śr–pt 9:00–16:00
- Telefon: +48426740957
- Strona internetowa: kinomuzeum.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (6 293 opinie)
