3 września 2026 r. weszły w życie przepisy regulujące prawa i obowiązki nowych kierowców z prawem jazdy kategorii B w Polsce. Okres próbny zaczyna się z dniem wydania dokumentu albo — gdy kierowca korzysta z tymczasowego elektronicznego prawa jazdy — od dnia uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepisy wprowadzają ograniczenia związane z trzeźwością, limity punktów karnych oraz dodatkowe obowiązki dla osób, które otrzymały dokument przed ukończeniem 18. roku życia.
Jak długi jest okres próbny?
Okres próbny zależy od wieku kierowcy w chwili wydania prawa jazdy. Dla osoby, która ukończyła 18 lat, okres próbny trwa 2 lata. Jeżeli dokument został wydany osobie, która nie ukończyła 18 lat, okres próbny wynosi 3 lata, ale nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Początek okresu liczony jest od dnia wydania prawa jazdy lub od dnia uzyskania uprawnienia w przypadku tymczasowego elektronicznego dokumentu.
Jakie ograniczenia obowiązują podczas okresu próbnego?
W okresie próbnym obowiązuje całkowity zakaz spożywania alkoholu przez kierowcę. Dozwolone stężenie wynosi 0,0‰ alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza. Zakaz obejmuje także środki działające podobnie do alkoholu. Dla pozostałych kierowców obowiązują wyższe progi — poniżej 0,1 mg w 1 dm3 w wydychanym powietrzu lub poniżej 0,2 promila we krwi.
Jeżeli kierowca w okresie próbnym zgromadzi ponad 12 punktów karnych, będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym. Szkolenie prowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy.
Jakie są konsekwencje poważnych naruszeń?
Popełnienie dwóch wykroczeń wymienionych w ustawie skutkuje wydłużeniem okresu próbnego o dwa lata, gdy oba rozstrzygnięcia zapadną w trakcie okresu próbnego. Jeżeli przynajmniej jedno z rozstrzygnięć zapadnie po zakończeniu okresu próbnego, nałożony zostanie uzupełniający okres próbny trwający dwa lata. Starosta cofnie uprawnienia do kierowania pojazdami, gdy w ciągu roku od pierwszego wydania prawa jazdy kierowca przekroczy 20 punktów karnych lub popełni w okresie próbnym przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzy wskazane w ustawie wykroczenia.
Do wykroczeń i przestępstw, które mogą skutkować cofnięciem uprawnień, należą między innymi: spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h, prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu oraz niestosowanie się do zakazu wyprzedzania. Wymienione są także naruszenia określone w art. 91 ust. 4 lub 5 ustawy o kierujących pojazdami.
Jakie zasady obowiązują 17-latków?
Osoba, która uzyskała prawo jazdy kategorii B po ukończeniu 17. roku życia, a przed ukończeniem 18. roku życia, może kierować pojazdem wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu osiągnięcia 18 lat. Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania dokumentu — lecz nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia — kierowanie samochodem (innym niż czterokołowiec) jest dopuszczalne tylko w towarzystwie osoby siedzącej na przednim siedzeniu, która spełnia jednocześnie następujące warunki: ukończyła 25 lat, posiada prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od co najmniej pięciu lat, nie była objęta zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w ciągu ostatnich pięciu lat oraz jest trzeźwa i nie znajduje się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.
Porady i obowiązki praktyczne
W okresie próbnym obowiązuje pełna trzeźwość, co eliminuje możliwość prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu lub środków podobnie działających. Dążenie do minimalizowania ryzyka przekroczenia dozwolonej liczby punktów zmniejsza szansę na konieczność odbycia obowiązkowego szkolenia lub nałożenie uzupełniającego okresu próbnego. Rodzice i opiekunowie osób, które otrzymały prawo jazdy przed 18. rokiem życia, powinni sprawdzić wymagania wobec osoby towarzyszącej w pierwszych miesiącach po uzyskaniu dokumentu.
Komunikat kończy apel o rozwagę i przestrzeganie przepisów przez młodych kierowców.