Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Przewodnik

Park Źródliska w Łodzi — historia i co zobaczyć

Renata Zielińska • 4 min czytania

Park Źródliska I
Fot. HuBar · „Park Zrodliska Lodz 1” · licencja CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Park Źródliska to zabytkowy kompleks zieleni w Łodzi o powierzchni 17,2 ha, usytuowany między ulicami Przędzalnianą, Fabryczną, Targową i Aleją Piłsudskiego. Tworzą go dwie części — Źródliska I i II — które wywodzą się z założonego w 1840 roku Ogrodu Spacerowego.

Park Źródliska leży w śródmieściu Łodzi i należy do najstarszych miejskich parków w mieście. Początkowo oba dzisiejsze obszary tworzyły jeden ogród o charakterze leśnym, z licznymi źródłami i błotnistym podłożem. Na terenie parku zachowały się elementy XIX‑ i XX‑wiecznej kompozycji ogrodowej oraz fragmenty zabudowy związanej z Karolem Scheiblerem.

Jak powstał Park Źródliska?

Ogród spacerowy założono w 1840 roku; do 1875 roku był jedynym miejskim parkiem w Łodzi. Początkowo porastały go olsze, graby, dęby, lipy i świerki, a boki obsadzono drzewami owocowymi. Na jego obszarze wytyczono dwie główne aleje biegnące po przekątnych i wyposażono park w ławki, mostki oraz altany.

W drugiej połowie XIX wieku obszar podzielono; zachodnią część oddano Karolowi Scheiblerowi, który wzniósł tu zabudowania przemysłowe i rezydencję z palmiarnią. Później różni dzierżawcy i organizacje — w tym Towarzystwo Strzelnicze zwane Bractwem Kurkowym — korzystali z terenów parku, organizując zawody strzeleckie i publiczne imprezy.

Na przełomie XIX i XX wieku przeprowadzono inwentaryzację drzew i organizowano wystawy ogrodnicze. W pierwszych dekadach XX wieku układ alejek oraz staw z ogrodem botanicznym zaprojektował Edward Ciszkiewicz, a w latach 30. Stefan Rogowicz wprowadził m.in. partery kwiatowe. W czasie wojny drzewostan uległ uszczupleniu. W 1956 roku udostępniono palmiarnię. Park został uznany pomnikiem przyrody, wpisano go do rejestru zabytków, a w 2015 roku otrzymał status pomnika historii.

Co zobaczyć w Parku Źródliska I?

Park Źródliska I ma pejzażowy układ z główną aleją biegnącą koliste wokół parku i siecią alejek bocznych. W południowo‑wschodniej części znajdują się trzy stawy, z których największy ma wyspę. W północnej części leży rozległy plac obsadzony głogami pełnokwiatowymi; na placu stoją estrada w kształcie altany, domek ogrodnika i palmiarnia.

Wnętrze placu zajmuje prostokątny kwietnik z różami i czterema cisami w rogach, na środku którego umieszczono rzeźbę kilku kobiecych postaci. W jednym z narożników placu znajdują się stoły do gry w szachy; w przeszłości w tym rejonie odbywały się także gry karciane i warcaby. W parku rośnie kilka wiekowych dębów uznawanych za pomniki przyrody, których wiek szacuje się na około 300 lat.

Co zachowało się z Parku Źródliska II i zabudowa Scheiblera?

Park Źródliska II powstał z zachodniej części pierwotnego ogrodu przekazanej Karolowi Scheiblerowi w połowie XIX wieku. Na tym terenie wzniesiono przędzalnię, dom mieszkalny, wozownię i inne budynki fabryczne; rezydencja Scheiblera miała charakter mieszkalno‑reprezentacyjny i posiadała palmiarnię w stylu mauretańskim.

Ogród przy pałacu zaprojektowała berlińska firma L. Spätha; nasadzono tam oryginalne gatunki drzew, ustawiono donice z drzewami pomarańczowymi oraz dekoracje w postaci porcelanowych i gipsowych figur. Grota z tarasem widokowym zachowała się do dziś. Pałac Scheiblera przetrwał i od 1986 roku pełni funkcję siedziby Muzeum Kinematografii.

Mapa, wydarzenia i rola estrady

Na terenie Parku Źródliska I funkcjonuje plac z estradą, która historycznie służyła do występów orkiestry i imprez plenerowych. Informacje o aktualnych wydarzeniach lub letnich koncertach nie zostały podane. Mapę parku można sprawdzić na stronie administracji zieleni miejskiej: http://www.zielonalodz.pl/parki.php?park=zrodliska

Wyróżnienia

W grudniu 2007 roku park został wyróżniony w konkursie organizowanym przez firmę Briggs&Stratton jako najpiękniejszy park w Polsce i piąty pod względem urody w Europie.

Ostatni akapit tu kończy się krótkim faktem: oba obszary, Źródliska I i II, należą do najstarszych i najbardziej wartościowych zielonych terenów Łodzi.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Gdzie mogę znaleźć mapę Parku Źródliska w Łodzi?
Mapę parku udostępnia strona zarządzającej zielenią miejską: http://www.zielonalodz.pl/parki.php?park=zrodliska
Jakie koncerty odbędą się w Parku Źródliska w Łodzi?
Brak informacji o aktualnych koncertach. Park posiada estradę używaną historycznie do występów i imprez plenerowych.
Jaka jest krótka historia Parku Źródliska w Łodzi?
Park założono w 1840 roku jako ogród spacerowy; w drugiej połowie XIX wieku teren podzielono, a zachodnia część trafiła do Karola Scheiblera. W XX wieku układ alejek zaprojektował Edward Ciszkiewicz, a w latach 30. zmiany wprowadził Stefan Rogowicz. Po zniszczeniach wojennych palmiarnię udostępniono w 1956 roku. Park wpisano do rejestru zabytków, a w 2015 roku uznano go za pomnik historii.
Ile jest parków w Łodzi?
W dostępnych informacjach nie podano łącznej liczby parków w Łodzi. Park Źródliska I i II są wymieniane jako najstarsze łódzkie parki.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Renata Zielińska

Nazywam się Renata Zielińska i w redakcji mojelodzkie.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Łodzi i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również