Rada Ministrów i resorty finansów oraz rodziny zaproponowały zasady waloryzacji świadczeń na 2027 rok. Mechanizm zachowuje dotychczasową formułę: w skład wskaźnika wchodzą zmiana cen (zwykle wskaźnik dla gospodarstw emerytów i rencistów) oraz co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. W projektach budżetowych rząd zarezerwował około 19 mld zł na pokrycie skutków waloryzacji.
Jak jest liczony wskaźnik waloryzacji?
Wskaźnik waloryzacji składa się z dwóch elementów. Pierwszy to średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych — przy wyliczeniach brana jest do rozważenia tzw. "inflacja emerycka" albo wskaźnik ogólny, w zależności od tego, który jest wyższy. Drugi element to co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Kombinacja tych składników decyduje o ostatecznym procencie waloryzacji, który zostanie ustalony po publikacji pełnych danych za 2026 rok.
Jakie scenariusze podawano w 2026 roku?
W komunikatach rządowych i analizach eksperckich pojawiły się różne prognozy. W jednej z wcześniejszych propozycji minimalny wskaźnik zakładano na poziomie 3,48%. Nowsze kalkulacje, przy założeniu inflacji około 3,0–3,3% i realnego wzrostu płac około 3,3%, dają scenariusze wyższe — jedno z oszacowań wskazywało na około 3,96%. Ostateczny wskaźnik zostanie podany dopiero po zestawieniu danych za cały 2026 rok; formalne rozliczenie nastąpi w lutym 2027 r., a waloryzacja zacznie obowiązywać od 1 marca 2027 r.
Ile mogą wynieść świadczenia — przykładowa tabela kwot netto (scenariusz 3,96%)?
Poniższa tabela pokazuje wybrane przykłady świadczeń przed waloryzacją i po niej oraz orientacyjny wzrost przelewu netto przy scenariuszu, w którym wskaźnik wynosi 3,96%. Kwoty brutto podane są zgodnie z obecnymi stawkami, a wartości netto uwzględniają 9% składki zdrowotnej oraz ewentualne zasady poboru zaliczki na PIT.
| Emerytura brutto dziś | Emerytura netto dziś | Brutto po waloryzacji 3,96% | Netto po waloryzacji | Przyrost netto |
|---|---|---|---|---|
| 1 978,49 zł | 1 800,43 zł | 2 056,84 zł | 1 871,72 zł | +71,29 zł |
| 2 500,00 zł | 2 275,00 zł | 2 599,00 zł | 2 352,21 zł | +77,21 zł |
| 3 000,00 zł | 2 665,00 zł | 3 118,80 zł | 2 762,85 zł | +97,85 zł |
| 4 000,00 zł | 3 445,00 zł | 4 158,40 zł | 3 584,14 zł | +139,14 zł |
| 5 000,00 zł | 4 225,00 zł | 5 198,00 zł | 4 405,42 zł | +180,42 zł |
| 6 000,00 zł | 5 065,00 zł | 6 237,60 zł | 5 228,30 zł | +163,30 zł |
Przykładowe obliczenia pokazują, że waloryzacja procentowa daje nominalnie większy wzrost osobom z wyższymi świadczeniami. Jednocześnie przekroczenie progu 2 500 zł brutto powoduje inne zasady poboru zaliczek na PIT, co wpływa na zmianę netto przelewu.
Co jeszcze może wpłynąć na wysokość świadczeń?
Obok podstawowego mechanizmu pojawiają się propozycje zmian systemowych. Prezydencki projekt zakładający gwarantowaną minimalną podwyżkę o 150 zł brutto rocznie to rozwiązanie, które miałoby bardziej chronić najniższe świadczenia. Projekt legislacyjny nie jest jednak obowiązującym prawem i nie wpływa na obecne wyliczenia. Dodatkowo wysokość trzynastej i czternastej emerytury w 2027 r. zależy od ustalonej minimalnej emerytury, ponieważ jedno z tych świadczeń odpowiada jej wysokości.
Ostateczny wskaźnik waloryzacji i finalne kwoty świadczeń zostaną podane po zamknięciu danych za 2026 rok; formalne ogłoszenia i wyliczenia ukażą się w lutym 2027 r., a nowe stawki zaczną obowiązywać od 1 marca 2027 r.
