| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jadwiga Andrzejewska |
| Urodzenie | 30 marca 1915, Łódź |
| Zgon | 4 października 1977, Łódź |
| Zawód | aktorka teatralna i filmowa |
| Debiut | 1923 – Teatr Miejski w Łodzi |
| Miejsce pochówku | Cmentarz komunalny Doły, Łódź (kw. XXVIII, rząd 18, grób 6) |
| Wybrane filmy | |
| Najważniejsze tytuły | Wyrok życia (1933), Dziewczęta z Nowolipek (1937), Strachy (1938) |
Jadwiga Andrzejewska rozpoczęła karierę teatralną jako dziecięcy debiutant w Łodzi i szybko przeszła na sceny warszawskie oraz do kina, gdzie występowała w kilkunastu filmach przed II wojną światową i w produkcjach powojennych.
Jak zaczynała karierę i pierwsze role?
Urodziła się w Łodzi jako córka maszynisty teatralnego Józefa Andrzejewskiego i Katarzyny z Ludwickich. Po ukończeniu szkoły powszechnej podjęła pracę jako ekspedientka, a jednocześnie w grudniu 1923 roku zadebiutowała na scenie Teatru Miejskiego w sztuce "Nauczycielka". W kolejnych latach występowała w Teatrze Popularnym oraz jako tancerka w kabarecie "Jar".
W londyńskim kabarecie została zauważona przez Karola Adwentowicza, który zaprosił ją do Warszawy. W stolicy zadebiutowała 15 września 1932 na scenie Teatru Kameralnego w spektaklu "Dziewczęta w mundurkach". W 1933 zaczęła grać również w filmie, debiutując w rolach w "Wyroku życia" i "Dziejach grzechu".
Jak wyglądała jej kariera filmowa przed wojną?
W okresie międzywojennym zagrała w kilkunastu produkcjach filmowych — w sumie w piętnastu filmach. Wśród tytułów z tego okresu znajdują się m.in. "Dziewczęta z Nowolipek", "Strachy", "Wierna rzeka" i "Parada Warszawy". Równolegle łączyła występy filmowe z grą na scenach rewiowych i kabaretowych.
Co robiła podczas wojny i w okresie emigracji?
Po kampanii wrześniowej przebywała we Lwowie, gdzie grała w Teatrze Miniatur kierowanym przez Konrada Toma; teatr wędrował po miastach radzieckich do 1941 roku. Od listopada 1941 była związana z "Czołówką Teatralną" Armii Polskiej tworzonej przez gen. Andersa.
W marcu 1942 przeszła z Armią Andersa przez Bliski Wschód do Mandatu Palestyny, występowała w teatrze rewiowym Feliksa Konarskiego, a później w Teatrze Polowym 2 Korpusu Polskiego. Na przełomie 1944 i 1945 występowała z Polskim Teatrem Szkolnym w Jerozolimie, Tel Awiwie, Nazarecie i Hajfie. W 1945 była z Teatrem Dramatycznym 2 Korpusu we Włoszech, a w 1946 w Wielkiej Brytanii.
Jak wyglądał powrót do Polski i jej dalsza praca teatralna?
Do Polski wróciła w 1947 i osiedliła się w Łodzi. Występowała w Teatrze Syrena, a następnie w Teatrze Powszechnym w Łodzi. Krótko w grudniu 1948 przeniosła się do Warszawy, ale po kilku miesiącach wróciła i na stałe związała się z sceną łódzką. W kolejnych latach występowała także w Teatrze im. Jaracza i w Teatrze Małym.
Od 1966 aż do śmierci była związana z Teatrem Powszechnym w Łodzi. Zmarła w wieku 62 lat i została pochowana na cmentarzu Doły w Łodzi (kwatera XXVIII, rząd 18, grób 6).
W jaki sposób upamiętniono Jadwigę Andrzejewską?
W 1979 została patronką jednej z ulic łódzkiego Widzewa. W Parku Zdrojowym poświęcono jej Drzewo Pamięci. 16 października 1998 Barbara Kaczmarska i Jan Machulski odsłonili na ul. Piotrkowskiej jej gwiazdę w Alei Gwiazd.
Na fasadzie kamienicy przy ul. Piotrkowskiej 71 umieszczono fresk "Łódź w pigułce" z jej wizerunkiem. W 2019 Poczta Polska wydała znaczek pocztowy o nominale 3,30 zł, zaprojektowany przez Marzannę Dąbrowską, w serii "Ludzie kina i teatru", który upamiętnia Jadwigę Andrzejewską.
Filmografia
Wybrane role filmowe (chronologicznie):
- 1933: Wyrok życia
- 1933: Dzieje grzechu
- 1935: Wacuś
- 1936: Wierna rzeka
- 1936: Papa się żeni
- 1936: Kobiety (Femmes)
- 1936: Ada! To nie wypada!
- 1936: 30 karatów szczęścia
- 1937: Parada Warszawy
- 1937: Dziewczęta z Nowolipek
- 1937: Dorożkarz nr 13
- 1938: Zapomniana melodia
- 1938: Strachy
- 1938: Moi rodzice rozwodzą się
- 1938: Kobiety nad przepaścią
- 1939: Doktór Murek
- 1946: Wielka droga
- 1954: Pod gwiazdą frygijską
- 1956: Koniec nocy
- 1956: Pożegnanie z diabłem
- 1956: Ziemia
- 1958: Miasteczko
- 1959: Lunatycy
- 1959: Miejsce na ziemi
- 1961: Czas przeszły
- 1961: Komedianty
- 1961: Nafta
- 1962: Dom bez okien
- 1962: Rodzina Milcarków
- 1963: Mam tu swój dom
- 1965: Niedziela sprawiedliwości
- 1965: Popioły
- 1966: Wieczór przedświąteczny
- 1967: Cyrograf dojrzałości
- 1967: Poradnik matrymonialny
- 1968: Czterej pancerni i pies
- 1968: Ortalionowy dziadek
- 1969: Znicz olimpijski
- 1971: Motodrama
- 1971: 150 na godzinę
- 1974: Ziemia obiecana
- 1976: A jeśli będzie jesień
- 1977: Milioner