| Podstawowe informacje | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Piotr Amsterdamski |
| Urodzenie | 10 listopada 1955, Łódź |
| Zgon | 12 lutego 2008, Filar Mięguszowieckiego Szczytu (Tatry) |
| Zawód | astrofizyk, tłumacz, alpinista |
| Wykształcenie i kariera | |
| Magister | fizyka teoretyczna, Uniwersytet Łódzki (1979) |
| Doktorat | Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, promotor James Hartle |
| Habilitacja | fizyka teoretyczna (1990) |
| Pracodawcy | Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika; Instytut Astronomii WSP w Zielonej Górze; Uniwersytet Zielonogórski |
| Działalność translatorska | |
| Przekłady | ponad 100 książek, w tym 77 naukowych i popularnonaukowych |
| Informacje dodatkowe | |
| Pochówek | cmentarz komunalny w Łodzi przy ul. Smutnej (kwatera IVB, rząd 6, grób 22) |
| Odznaczenia | Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2008) |
Piotr Amsterdamski zajmował się kosmologią, podstawami mechaniki kwantowej oraz astrofizyką wysokich energii. W swojej karierze łączył pracę naukową z działalnością tłumacza i później z intensywną aktywnością wspinaczkową.
Życiorys i kariera naukowa
W 1979 roku ukończył studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego ze stopniem magistra fizyki teoretycznej. Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara pod kierunkiem Jamesa Hartle'a. Habilitował się w 1990 roku na podstawie rozprawy zatytułowanej "Nadprzewodzące struny kosmiczne".
Był związany zawodowo z Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika w Warszawie oraz z Instytutem Astronomii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze, a później z Uniwersytetem Zielonogórskim. W pracy naukowej zajmował się głównie zagadnieniami kosmologii, fundamentami mechaniki kwantowej i astrofizyką wysokich energii.
Aktywność społeczna i losy polityczne
W młodości współpracował z Komitetem Samoobrony Społecznej "KOR" i działał w „Solidarności”. W stanie wojennym został internowany. Był też bratankiem profesora Stefana Amsterdamskiego.
Tłumaczenia książek i nagrody
Po 1990 roku skupił się głównie na pracy translatorskiej. Przełożył ponad sto pozycji książkowych, z czego siedemdziesiąt siedem miało charakter naukowy lub popularnonaukowy. Tłumaczył zarówno dzieła z zakresu fizyki i historii nauki, jak i literaturę piękną oraz przewodniki turystyczne.
Do ważniejszych przekładów należą między innymi: "Krótka historia czasu" Stephena Hawkinga, "Wszechświat w skorupce orzecha" Hawkinga, monumentalna historia Richarda Rhodesa "Jak powstała bomba atomowa" oraz prace Roberta Harrisa, Dana Browna, Rogera Penrose'a i innych. W 2003 roku otrzymał nagrodę im. Jerzego Kuryłowicza dla najlepszego tłumacza książek naukowych za przekłady książek Stephena Hawkinga i Rogera Highfielda.
Wspinaczka i okoliczności śmierci
W wieku 45 lat rozpoczął wspinaczkę wyczynową. W Tatrach przeszedł kilka poważnych ścian i współautorstwo nowych dróg. Wspinał się też we Francji i we Włoszech, gdzie przeszedł wielką południową ścianę Marmolady.
12 lutego 2008 roku zginął podczas samotnej wspinaczki na Filarze Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego. Jego ciało odnaleźli ratownicy TOPR w tzw. Dolnym Kominie. Został pochowany 22 lutego 2008 roku na cmentarzu komunalnym w Łodzi przy ulicy Smutnej.
