| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Józef Lajb Ab |
| Urodzenie | 22 sierpnia 1863, Łódź |
| Śmierć | 7 lutego 1941, Łódź (getto) |
| Zawód | nauczyciel, właściciel i dyrektor szkoły, działacz oświatowy |
| Rodzina | |
| Rodzice | Leon (Lewin) i Berta z Codików |
| Małżonka | Berta (Bajla Gitla) Ab (1865–1934), lekarz dentysta |
| Dzieci | Nadieżda (ur. 1896 lub 1899) i Michał (1894–1916) |
| Szkoła | |
| Założona | 1910 – żeńska szkoła handlowa w Łodzi |
| Adresy | Spacerowa (obecnie al. T. Kościuszki) 29; Zielona 8; Zielona 10 |
| Zgon i pochówek | |
| Miejsce pochówku | Cmentarz żydowski „nowy”, ul. Bracka – str. L, kw. R, grób 7 |
Józef Ab był łódzkim nauczycielem i działaczem oświatowym. Zyskał rozgłos jako założyciel i właściciel szkoły dla dziewcząt, która przeszła później w gimnazjum żeńskie o profilu humanistycznym.
Życiorys i działalność w szkolnictwie
Urodził się 22 sierpnia 1863 roku w Łodzi jako syn Leona (Lewina) i Berty z Codików. Pracę w szkolnictwie rozpoczął w 1885 roku po uzyskaniu absolutorium wyższej uczelni. W latach 1897–1910 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Nauczycieli i Nauczycielek Żydów. Był też członkiem Komitetu Walki z Analfabetyzmem.
Założenie i losy szkoły żeńskiej
W 1910 roku założył siedmioklasową Żeńską Szkołę Handlową w Łodzi przy ul. Spacerowej 29 (obecnie al. T. Kościuszki). W 1913 szkoła została przeniesiona na ul. Zieloną 8. W 1921 placówkę przekształcono w Gimnazjum Żeńskie o profilu humanistycznym i przeniesiono do budynku przy ul. Zielonej 10. Pierwsze egzaminy maturalne odbyły się w 1920 roku.
W roku szkolnym 1925/26 Józef Ab pozostał właścicielem szkoły, mimo że formalnie przejęło ją grono nauczycieli działające jako "Zrzeszenie Pedagogów. Spółka z o.o.". W 1931 roku Ab zaprzestał pełnienia funkcji dyrektora, a placówka otrzymała jego imię. Dyrektorem został Ludwik Krajeński, a w latach 1933–1939 funkcję dyrektora sprawowała Stella Estera Reinowa. Nauczanie prowadzone było w języku polskim; lekcje języka hebrajskiego miały charakter nadobowiązkowy. Gimnazjum uzyskało prawa szkoły państwowej dopiero w roku szkolnym 1938/39, liceum takich praw nie posiadało.
Mieszkanie, życie w getcie i śmierć
W latach 30. mieszkał wraz z córką przy ul. Piotrkowskiej 118. Po utworzeniu getta łódzkiego mieszkał przy ul. Dworskiej 14. Zmarł w getcie 7 lutego 1941 roku. Został pochowany na cmentarzu żydowskim „nowym” przy ul. Brackiej – strona L, kwatera R, numer grobu 7.
Rodzina i losy dzieci
Był żonaty z Bertą (Bajlą Gitlą) Ab, która była lekarzem dentystą i zmarła w 1934 roku. Miał syna Michała, urodzonego w 1894 roku, który studiował matematykę i zmarł w 1916 roku jako sanitariusz w szpitalu pod Tarnopolem; został pochowany w Buczaczu. Córka Nadieżda urodziła się w 1896 lub 1899 roku; pracowała jako nauczycielka, bibliotekarka i plastyczka. Jej dalsze losy pozostają nieznane.
