| Dane | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Teodor Abel (także Theodor Abel, Theodore Fred Abel) |
| Data urodzenia | 24 grudnia 1896 |
| Miejsce urodzenia | Łódź |
| Data śmierci | 23 marca 1988 |
| Miejsce śmierci | Albuquerque |
| Zawód | Profesor socjologii, publicysta, poeta, fabrykant |
| Wykształcenie | Uniwersytet Columbia (magister 1925, doktor 1929) |
| Pracodawcy | University of Illinois (docent), Uniwersytet Columbia, Hunter College (CUNY) |
| Języki | niemiecki, angielski, rosyjski, francuski |
Teodor Abel był amerykańskim profesorem socjologii i autorem prac na temat społeczeństwa oraz ruchu nazistowskiego. Wcześniej działał jako publicysta i poeta w Łodzi, a następnie zbudował karierę akademicką w Stanach Zjednoczonych.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Łodzi jako syn Jadwigi z domu Lorenz i fabrykanta Fryderyka Abla, który prowadził przędzalnię i tkalnię przy ulicy M. Kopernika 57/59. Sam Teodor przed 1914 rokiem prowadził własną fabrykę przy ul. M. Kopernika 55. W 1914 ukończył gimnazjum, a w 1915 rozpoczął współpracę z redakcją "Neue Lodzer Zeitung", gdzie publikował wiersze i artykuły społeczne podpisane "Th.A.".
W 1918 przeniósł się do Warszawy, by studiować filozofię. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie zamieszkał w Poznaniu i od 1921 do 1923 studiował socjologię pod opieką Florian Znaniecki.
Kariera akademicka i badania nad nazizmem
W 1923 Abel wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Na Uniwersytecie Columbia uzyskał stopień magistra w 1925 roku, a doktora w 1929 roku. Od 1925 pracował jako docent socjologii na University of Illinois w Urbanie. W latach 1929–1950 wykładał na Uniwersytecie Columbia jako profesor nadzwyczajny. W 1950 został profesorem zwyczajnym socjologii w Hunter College przy City University of New York i przeszedł na emeryturę w 1967.
W badaniach zajmował się m.in. obozami koncentracyjnymi i nazizmem. W 1934 wyjechał do Niemiec jako przedstawiciel Uniwersytetu Columbia i oferował nagrody dla członków NSDAP, którzy napisali autobiografie wyjaśniające przyczyny przystąpienia do partii. W wyniku tej inicjatywy Abel otrzymał około 700 esejów od osób z różnych grup zawodowych i społecznych.
Był członkiem i w 1957 prezesem Eastern Sociological Society. W pracy naukowej wykorzystywał znajomość kilku języków — niemieckiego, angielskiego, rosyjskiego i francuskiego.
Życie prywatne i publikacje
W 1923 poślubił psycholog Theodorę Mead Abel. Para miała troje dzieci. Małżeństwo to towarzyszyło mu podczas budowania kariery naukowej w USA.
Do ważniejszych publikacji Abla należą:
- "Protestant Home Missions to Catholic Immigrants" (1933)
- "Why Hitler Came Power" (1938)
- "Freedom and Control in Modern Society" (1954)
- "Systematic Sociology in Germany" (1966)
- "The Nazi Movement" (1967)
- "The Foundation of Sociological Theory" (1970)
- "Reflections of an Unorthodox Christian" (1986)
Zmarł 23 marca 1988 w Albuquerque.
